Başlıca işleme yöntemleribüyük çaplı çelik borularşunlardır:
Çeliğin dövülmesi: Dövme çekicinin ileri geri hareket eden darbe kuvvetini veya presin basıncını kullanarak ham maddeyi istenen şekil ve boyuta getiren bir basınçlı işleme yöntemidir.
Ekstrüzyon: Çelik işleme yöntemidir; metal kapalı bir ekstrüzyon kutusuna yerleştirilir ve bir ucundan basınç uygulanarak metalin belirtilen kalıp deliğinden dışarı doğru itilmesi sağlanır. Bu işlem sonucunda aynı şekil ve boyutta nihai ürün elde edilir. Çoğunlukla demir dışı metallerin, özellikle çeliğin üretiminde kullanılır.
Haddeleme: Çelik metal kütüğünün, dönen iki adet silindir (çeşitli şekillerde) arasındaki boşluktan geçtiği ve silindirlerin sıkıştırması sonucu malzemenin kesitinin küçülüp uzunluğunun arttığı bir basınçlı işleme yöntemidir.
Çelik çekme: Haddelenmiş metal levhanın (tip, boru, ürün vb.) kesitini azaltmak ve uzunluğunu artırmak için kalıp deliğinden çekildiği bir işleme yöntemidir. Çoğu soğuk işlemede kullanılır. Büyük çaplı çelik borular esas olarak, mandrel kullanılmadan içi boş taban metalinin gerilim azaltma ve sürekli haddelemesiyle tamamlanır. Büyük çaplı çelik boruların standart formülasyonu ve üretim belgeleri, büyük çaplı çelik boruların imalatında ve üretiminde sapmalara izin verildiğini göstermektedir.
Uzunlukta izin verilen sapma: Çelik çubuk, sabit uzunluğa göre teslim edildiğinde, uzunluktaki izin verilen sapma +50 mm'den fazla olmamalıdır.
Eğilme derecesi ve uç: Düz çelik çubuğun eğilme gerilimi normal kullanımı etkilememeli ve toplam eğilme derecesi çelik çubuğun toplam uzunluğunun %40'ını geçmemelidir.
Çelik çubukların uçları düzgün kesilmeli ve yerel deformasyonlar kullanımını etkilememelidir. Uzunluk: Çelik çubuklar genellikle sabit uzunlukta teslim edilir ve belirli teslimat uzunluğu sözleşmede belirtilmelidir; çelik çubuklar rulo halinde teslim edildiğinde, her rulo bir çelik çubuktan oluşmalı ve her partideki ruloların %5'i iki çelik çubuktan oluşabilir. Diskin ağırlığı ve çapı, tedarikçi ve talep tarafları tarafından müzakere edilerek belirlenir.
Büyük çaplı çelik boruların uzunluğunun tanımı:
1. Normal uzunluk (sabit olmayan uzunluk olarak da bilinir): Standart tarafından belirtilen uzunluk aralığı içindeki ve sabit uzunluk gereksinimleri olmayan herhangi bir uzunluğa normal uzunluk denir.
2. Boydan boya: Boydan boya ölçüleri, sözleşmede belirtilen belirli bir sabit uzunluk ölçüsü olan normal uzunluk aralığı içinde olmalıdır. Ancak, gerçek operasyonda boydan boya ölçülerini kesmek mümkün olmadığından, standart boydan boya ölçüleri için izin verilen pozitif sapma değerini şart koşmaktadır.
3. Çift ayak uzunluğu: Çift ayak uzunluğu normal uzunluk aralığında olmalı ve tek ayak uzunluğu ile toplam uzunluğun katları sözleşmede belirtilmelidir. Gerçek kullanımda, toplam uzunluğa 20 mm'lik izin verilen pozitif sapma eklenmeli ve her bir tek cetvel uzunluğu için kesim payı bırakılmalıdır. Standartta uzunluk sapması ve kesim payı belirtilmemişse, tedarikçi ve alıcı tarafından müzakere edilmeli ve sözleşmede belirtilmelidir. Çift uzunluk ölçeği, sabit uzunluk ile aynıdır ve üretim işletmesinin verimliliğini büyük ölçüde azaltacaktır. Bu nedenle, üretim işletmesinin fiyatı artırması makuldür ve fiyat artış aralığı, sabit uzunluk artışıyla aynıdır.
4. Aralık uzunluğu: Aralık uzunluğu, olağan uzunluk aralığı içindedir. Kullanıcı sabit bir aralık uzunluğu talep ettiğinde, bu sözleşmede belirtilmelidir.
Geniş çaplı çelik boruların mekanik özellikleri:
1. Çekme dayanımı: Gerilme işlemi sırasında numunenin kırıldığı anda maruz kaldığı kuvvet (Fb) ile numunenin orijinal kesit alanından (So) elde edilen gerilime çekme dayanımı (σb) denir ve birimi N/mm2 (MPa)'dır. Metal malzemelerin gerilme altında hasara karşı direnme yeteneğinin maksimum düzeyini temsil eder.
2. Akma noktası: Akma olgusu gösteren metal malzemelerde, germe işlemi sırasında numunenin kuvvet artmadan (sabit kalarak) uzamaya devam edebildiği gerilime akma noktası denir. Kuvvet düşerse, üst ve alt akma noktaları birbirinden ayırt edilmelidir. Akma noktasının birimi N/mm² (MPa)'dır.
3. Kopma Sonrası Uzama: Çekme testinde, numune koptuktan sonra ölçüm uzunluğunun orijinal ölçüm uzunluğuna göre artış yüzdesi uzama olarak adlandırılır. σ cinsinden ifade edilir ve birimi %'dir.
Yayın tarihi: 22 Ağustos 2023