Küçük çaplı hassas paslanmaz çelik borular, özellikle tıbbi ekipmanlarda, mekanik parçalarda, deney ekipmanlarında vb. alanlarda yüksek korozyon direnci ve ekonomik pratikliği nedeniyle yaygın olarak kullanılmaktadır. Hassas paslanmaz çelik boruların korozyona dayanıklı, parlak görünümlü, temiz ve hijyenik olması ve yüzeylerinde insan vücuduna zararlı maddelerin bulunmaması gerekmektedir. Bu nedenle, hassas paslanmaz çelik boruların yüzey işleminde, yüzeydeki zararlı maddelerin tamamen uzaklaştırılması gerekmektedir. Olgun bir yüzey işleme yöntemi olarak, parlatma teknolojisi yaygın olarak kullanılmaktadır. Parlatma, paslanmaz çeliğin korozyon direncini ve parlaklık etkisini daha da artırabilir.
Günümüzde yaygın olarak kullanılan yedi parlatma yöntemi bulunmaktadır. Küçük çaplı hassas paslanmaz çelik boruların işleme ve parlatma süreçlerine bir göz atalım.
1. Mekanik Parlatma Mekanik parlatma, kesme malzemesinin yüzeyindeki plastik deformasyona dayanarak, parlatma sonrasında dışbükey kısımları ortadan kaldırıp pürüzsüz bir yüzey elde etmeyi amaçlayan bir parlatma yöntemidir. Genellikle yağ taşı şeritleri, yün tekerlekler, zımpara kağıdı vb. kullanılır ve ana yöntem manuel işlemdir. Yüksek yüzey kalitesi gereksinimleri için, süper ince taşlama ve parlatma kullanılabilir. Süper ince taşlama ve parlatma, aşındırıcı içeren bir taşlama ve parlatma sıvısı içinde iş parçasının yüzeyine sıkıca bastırılan ve yüksek hızda dönen özel bir taşlama aleti kullanır. Bu teknoloji, çeşitli parlatma yöntemleri arasında en yüksek olan Ra0.008μm yüzey pürüzlülüğüne ulaşabilir.
2. Kimyasal Parlatma Kimyasal parlatma, küçük çaplı hassas paslanmaz çelik boruların yüzeyindeki mikroskobik çıkıntılı kısımların, içbükey kısımlara göre kimyasal ortamda öncelikli olarak çözünmesini sağlayarak pürüzsüz bir yüzey elde etme yöntemidir. Bu yöntemin başlıca avantajı, karmaşık ekipman gerektirmemesi, karmaşık şekilli iş parçalarını parlatabilmesi, aynı anda birçok iş parçasını parlatabilmesi ve yüksek verimliliğe sahip olmasıdır. Kimyasal parlatmanın temel sorunu, parlatma sıvısının hazırlanmasıdır. Kimyasal parlatma ile elde edilen yüzey pürüzlülüğü genellikle birkaç on mikrometre civarındadır.
3. Elektrolitik Parlatma Elektrolitik parlatmanın temel prensibi, kimyasal parlatma ile aynıdır; yani, malzemenin yüzeyindeki küçük çıkıntılı kısımların seçici olarak çözünmesine dayanarak yüzeyi pürüzsüz hale getirir. Kimyasal parlatmaya kıyasla, katot reaksiyonunun etkisini ortadan kaldırır ve daha iyi bir sonuç verir.
4. Ultrasonik Parlatma: Küçük çaplı hassas paslanmaz çelik boruyu aşındırıcı süspansiyona batırın ve ultrasonik alana yerleştirin. Ultrasonik dalganın titreşimine bağlı olarak, aşındırıcı, iş parçasının yüzeyinde öğütülür ve parlatılır. Ultrasonik işlem, küçük bir makroskopik kuvvete sahiptir ve iş parçasında deformasyona neden olmaz. Ultrasonik işlem, kimyasal veya elektrokimyasal yöntemlerle birleştirilebilir. Çözelti korozyonu ve elektroliz esas alınarak, ultrasonik titreşim, çözeltiyi karıştırmak, iş parçası yüzeyindeki çözünmüş ürünleri ayırmak ve yüzeye yakın korozyonu veya elektroliti homojen hale getirmek için uygulanır; sıvıda ultrasonik dalgaların kavitasyon etkisi de korozyon sürecini engelleyebilir ve yüzey parlatmayı kolaylaştırabilir.
5. Sıvı Parlatma Sıvı parlatma, parlatma amacına ulaşmak için iş parçasının yüzeyini temizlemek üzere yüksek hızda akan sıvıya ve taşıdığı aşındırıcı parçacıklara dayanır. Yaygın yöntemler arasında aşındırıcı jet işleme, sıvı jet işleme, akışkan dinamik taşlama vb. bulunur. Akışkan dinamik taşlama, aşındırıcı parçacıkları taşıyan sıvı ortamın iş parçasının yüzeyi üzerinde yüksek hızda ileri geri akmasını sağlamak için hidrolik basınçla çalıştırılır. Ortam esas olarak düşük basınç altında iyi akışkanlığa sahip özel bileşiklerden (polimer benzeri maddeler) oluşur ve aşındırıcılarla karıştırılır. Aşındırıcı, silisyum karbür tozundan yapılabilir.
6. Manyetik Taşlama ve Parlatma: Manyetik taşlama ve parlatma, manyetik alanın etkisi altında aşındırıcı fırçalar oluşturmak için manyetik aşındırıcılar kullanarak küçük çaplı hassas paslanmaz çelik boruları taşlama işlemidir. Bu yöntem yüksek işleme verimliliği, iyi kalite, işleme koşullarının kolay kontrolü ve iyi çalışma koşulları sunar. Uygun aşındırıcılarla yüzey pürüzlülüğü Ra0.1μm'ye ulaşabilir.
7. Kimyasal Mekanik Parlatma Kimyasal mekanik parlatma teknolojisi, kimyasal parlatma ve mekanik parlatmanın avantajlarını birleştirir ve en yaygın kullanılan parlatma yöntemidir. Malzeme kaldırma verimliliğini sağlarken, daha mükemmel bir yüzey elde edilebilir. Elde edilen düzlük, bu iki parlatma yönteminin basit kullanımına göre 1-2 kat daha yüksektir ve nanometre seviyesinden atomik seviyeye kadar yüzey pürüzlülüğü elde edilebilir. Dahası, parlatmanın ayna etkisi çok parlak, kusursuz ve iyi bir düzlüğe sahiptir.
Yukarıda, küçük çaplı hassas paslanmaz çelik boru işleme için yedi parlatma yöntemi verilmiştir. Parlatma, yalnızca kendi gereksinimleri açısından değil, aynı zamanda yüzey düzlüğü, pürüzsüzlüğü ve geometrik doğruluğu açısından da yüksek standartlara sahiptir. Yüzey parlatma genellikle sadece parlak bir yüzey gerektirir. Bununla birlikte, elektrolitik parlatma ve sıvı parlatma gibi yöntemlerle küçük çaplı hassas paslanmaz çelik boruların geometrik doğruluğunu hassas bir şekilde kontrol etmek zor olduğundan ve kimyasal parlatma, ultrasonik parlatma, manyetik taşlama parlatma ve diğer yöntemlerin yüzey kalitesi gereksinimleri karşılamadığından, işleme hala ağırlıklı olarak mekanik parlatma ile yapılmaktadır.
Yayın tarihi: 18 Haz-2024